Solunum fonksiyon testi (SFT) ve önemi

Dr. Melike Yüksel Yavuz solunum fonksiyon testi hakkında merak edilenleri ve testin meslek hastalıklarındaki önemi hakkında yazdı.

Solunum Fonksiyon Testi (SFT) nedir?

SFT olarak kısalttığımız solunum fonksiyon testleri çok çeşitlilik göstermektedir. En yaygın kullanılan basit spirometri yöntemidir. Hastanın nefes alıp verdiği ağızlık kısmı, analizleri ölçen bilgisayardan oluşur. Test hakkında yeterli donanımı olan sağlık personeli tarafından verilen talimatlar ile yapılan bir testtir.

Kimler SFT yaptıramaz?

  • Son 1 ay içinde kalp krizi ve kalp spazmı geçirenler
  • Ağızdan kan gelen hastalar
  • Akciğerde sönme durumu olanlar
  • Akciğer damarlarında emboli (pıhtı) hastalığı olanlar
  • Yakın zamanda göz, akciğer, kalp ve karın ameliyatı olan hastalar
  • Damarlarında hafif düzeyde olmayan balonlaşma (anevrizma) hastalığı olanlar
  • Aktif enfeksiyon hastalığı olanlar ( özellikle solunum enfeksiyonları tanı ve bulguları olanlar)
  • Komutlara uyum sağlayamayacak nörolojik ve psikiyatrik hastalığı olanlar

Test öncesinde nelere dikkat edilmelidir?

Randevu günü, 24 saat öncesinde sigara içmemeli gene dört saat önce alkol almamalıdır. En az iki saat aç olunmalı ve 30 dakika önce egzersizden kaçınılmalıdır. Dar kıyafetler giyilmemelidir. Eğer nefes açıcı ilaçlar kullanıyorsanız; günde tek doz/ iki doz kullanılanları 12-24 saat önceden; ihtiyaç halinde kullandığınız kurtarma ilaçlarını ise 2 saat önceden kullanmamanız gerekir. SFT hasta uyumunun tam olması istenen bir testtir bu yüzden en az 15 dakika dinlenilmeli, ağızlığı nasıl kullanacağı, ne zaman nefes alıp vereceği ve zorlu üfleme gerektiğinde nasıl yapılacağı anlatılmalıdır. Daha önce bu testi yaptırmadıysanız sağlık personelinden yapılış şeklini göstermesini isteyebilirsiniz. Genel olarak doğru pozisyon (rahat bir koltukta dik bir şekilde otururken) alındıktan sonra, burun mandalı takılır, ağızlık yerleştirilir, bu sırada dudakların kapalı olmasına ve hava kaçağı olmamasına dikkat edilmelidir. Test öncesi hastanın boy ve kilosu ölçülür. Testlerin en az 3 kere yaptırılır. Eğer istenen uyum sağlanamaz ise maksimum 8 test yapılabilir. Test sırasında sağlık personelinin talimatlarına yeterince uyum gösterilmezse sonuçların yanlış ve yetersiz olmasına neden olur. Test sırasında hasta uyumunu arttırmak amaçlı ağlık personeli yüksek sesle konuşması ve komut vermesinin normal olduğunu unutmamalıyız.

SFT bize neyi gösterir?

Yapılan nefes alıp verme manevraları sonrasında bilgisayar ortamında analiz edilir. Daha önceden belirlenen aynı etnik köken, yaş, boy, kilo ve cinsiyete göre normal değerler ile karşılaştırılır. SFT astım ve KOAH (Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı) gibi tıkayıcı (obstruktif), ya da akciğerin sertleşme hastalığı (interstisyel akciğer hastalıkları), göğüs kafesi hastalıkları ve kas-sinir hastalıklarının akciğer tutulumu gibi kısıtlayıcı (restriktif) durumlar hakkında bilgi verir. Test sonuçları mutlaka hekim tarafından görülmeli ve saklanmalıdır. Bazı hastalıkların takibinde önceki testlerin görülmesi büyük önem taşımaktadır.

Meslek hastalıklarında SFT’nin önemi nedir?

İşin niteliği ve tehlike sınıfına göre yapılan periyodik muayenelerde yapılan SFT’ler erken teşhis ve radyolojik yöntemler ile her zaman gösterilemeyen/gerekmeyen durumlarda uyarıcı olmaktadır. Mevcut bir hastalık var ise solunum fonksiyonlarının etkilenip etkilenmediği ve derecesi hakkında bilgi vermektedir.

Dr. Melike Yüksel Yavuz
Göğüs Hastalıkları Uzmanı
Dokuz Eylül Üniversitesi İş ve Meslek Hastalıkları Bilim Dalı Yandal Uzmanlık Asistanı

Anket

Enflasyon ve döviz kuru artışından sonra işyerinizde dağıtılan KKD'lerin kalitesi düşürüldü veya sayısı ya da verilme sıklığı azaltıldı mı?

Yükleniyor ... Yükleniyor ...

Site içeriklerimiz sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*