Kütüphane koronavirüs (Kovid-19) önlemleri

Kovid-19 enfeksiyonunun ana bulaşma yolu damlacık ve temas yoluyladır. Kütüphaneler kapalı alanda hizmet sunduklarından ve çalışma koşulları nedeniyle çalışanlarına ve ziyaretçilerine Kovid-19 bulaşması açısından risk oluşturabilirler. Bu nedenle kütüphanelerde, Kovid-19 kapsamında aşağıdaki kurallara uymalıdır. Kütüphanelerin girişine Kovid-19 önlemleri ile ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve kütüphanenin içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır. Kütüphanelerin girişinde ve içerde el antiseptiği bulundurulmalıdır.

Kütüphanelerde Alınması Gereken Genel Önlemler

  • SARS CoV-2’nin yüzeylerde sağ kalımını araştıran çalışmalarda kitap ve basılı materyalde virüs saptanmamıştır. Bu nedenle kitaplar için özel bir işleme gerek yoktur. Kitaplara temas öncesi ve sonrası el antiseptiği kullanılması yeterlidir. Kitap ödünç alma alanlarında alkol bazlı el antiseptiği bulundurulmalıdır.
  • Kütüphane kullanıcılarının giriş/çıkış saatleri kaydedilmelidir.
  • Kütüphane giriş ve çıkışlarında sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre) uyulmalı, girişlerde kişiler sıra ile içeriye alınmalı ve sırada durulması gereken alanlar, aralarında en az 1 metre mesafe olacak şekilde yer işaretleriyle belirlenmelidir. Kalabalığın oluşmasını engellemek için kütüphane yönetimleri tarafından gerekli önlemler alınmalıdır.
  • Kütüphanelere maske takılarak girilmeli, içeride de takılması sürdürülmelidir.
  • Kütüphane girişinde maske ve mesafe kontrolünü yapacak bir personel görevlendirilmelidir.
  • Çalışan personel Kovid-19 hakkında bilgilendirilmelidir.
  • Kütüphaneler kullanıcılarına randevu ile ve/veya online hizmet vermeyi önceliğine almalıdır. Kütüphanelerde online hizmet verme ağları genişletilmelidir. Kütüphane içinde kalabalık oluşması engellenmelidir.
  • Kütüphanelerde sosyal mesafe kuralları çerçevesinde belirlenen oturma alanlarına göre personel ve ziyaretçi planlaması yapılmalı, içeriye alınması gereken kişi sayısı buna göre düzenlenmelidir.
  • Kütüphanelerde okuma salonlarında sosyal mesafe kuralları çerçevesinde belirlenen oturma alanlarına göre personel ve ziyaretçi planlaması yapılmalı, içeriye alınması gereken kişi sayısı buna göre düzenlenmeli ve oturma kapasitesinin yarısını geçmemeye dikkat edilmelidir.
  • Kütüphanelerde okuma salonundaki sandalyeler aralarında en az 1 metre olacak şekilde azaltılmalıdır. Oturma düzeni yüz yüze olmamalı, çapraz oturma tercih edilmelidir. Bireyler arasında olması gereken sosyal mesafeye (en az 1 metre) dikkat edilmelidir.
  • Kullanıcıların okuma, çalışma ve oturma alanlarında su dışında içecek ve yiyecek tüketmesine izin verilmemelidir.
  • Kütüphane kullanıcıları ile çalışanlar arasında kitap alışverişi, kaynak bulma, kitap arama gibi işlemler sırasında sosyal mesafe korunmalıdır.
  • Kullanıcıların ödeme ihtiyacı olduğunda tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme yapmaları istenmelidir.
  • Okuyucu bankolarında sosyal mesafenin korunamadığı durumlarda şeffaf materyalden oluşan bir bariyer yerleştirilerek kütüphane çalışanları ve kullanıcılar arasındaki temas önlenebilir.
  • Kütüphanelerde kafeteryalar veya yeme içme bölümleri açıldığında “Kovid-19 Kapsamında Büfe, Kantin ve Bayiler İçin Alınacak Korunma Önlemleri Rehberi”nde yer alan uyarılar dikkate alınmalıdır.

Kütüphane Kullanıcılarına Yönelik Önlemler

  • Kütüphane kullanıcıları mümkün olduğu kadar randevu ile gitmeli ve randevu saatine uymalı, kütüphaneden isteklerini online sistem üzerinden gerçekleştirmelidir.
  • İçeriye girmeden görünür bir yere asılmış olan içeride uyulması beklenen kuralları açıklayan bilgilendirme okunmalı ve belirtilen kurallara uyulmalıdır. Bu bilgilendirme içerisinde ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan kullanıcıların kütüphaneye girmemeleri uyarısı yer almalıdır.
  • Kütüphane kullanıcılarının kütüphane içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
  • Kullanıcı kütüphaneye girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya en az %70’lik alkol içeren kolonya kullanmalıdır.
  • Diğer kullanıcılar ve çalışanlar ile aradaki sosyal (en az 1 metre) mesafe korunmalıdır.
  • Kütüphaneye girmeden önce uygun şekilde maske takılmalıdır. Bu tip yerlerde ve genel olarak toplum içinde bez maske takılması yeterlidir. Bunu yaparken bez maske kullanımı kurallarına uyulmalıdır. Kütüphanenin içinde ve bölümlerinde maske çıkarılmamalıdır.
  • Kütüphanedeki kitaplara elle dokunmayı önleyecek bir sistem getirilmeli, elle dokunma gerçekleşirse eller el antiseptiği ile temizlenmelidir.
  • Kütüphaneler içinde mecbur olmadıkça yüzeylere dokunulmamalıdır. Sık dokunulması mümkün olan yüzeylerin farkında olunmalı ve buralara dokunulduğunda el antiseptiği kullanılmalıdır.

Çalışanlara Yönelik Önlemler

  • Çalışan personelin Kovid-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
  • Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı belirtileri olan / gelişen çalışanlar tıbbi maske takılarak Kovid-19 yönünden değerlendirilmek üzere sağlık kurumuna yönlendirilmelidir.
  • Kovid-19 tanısı alan ve tedavisi tamamlanan çalışanlar Sağlık Bakanlığı Kovid-19 Rehberindeki kurallara göre yönetilmelidir. (https://covid19bilgi.saglik.gov.tr)
  • Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya da kirlendikçe değiştirilmeli, değiştirilmesi öncesinde ve sonrasında el antiseptiği kullanılmalıdır.
  • Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalıdır. El hijyenini sağlamak için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve sabunun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
  • Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken, maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla kişinin olmaması sağlanmalıdır.

Kütüphanelerde Yemekhane Bulunması Durumunda Alınması Gereken Önlemler

  • Yemekhane girişlerine el antiseptiği konulmalıdır.
  • Yemekhanede masalar ve sandalyeler arası mesafe en az 1 metre olacak şekilde (tercihen 2 metre) düzenleme yapılmalıdır.
  • Temaslı takibinin kolay yapılabilmesi için; yemek saatleri gruplara göre belirlenmeli ve mümkün ise aynı kişilerin aynı masada yemek yemeleri sağlanmalıdır. Çay içme molalarında da benzer kurallara dikkat edilmelidir.
  • Yemekler ve içecekler tek kullanımlık kumanya şeklinde dağıtılmalıdır.
  • Yemek öncesinde ve sonrasında ellerin su ve sabun ile en az 20 saniye boyunca yıkanması ve tek kullanımlık havlu ile ellerin kurulanması gibi kişisel hijyen kurallarının uygulanmasına imkan veren düzenlemeler yapılmalıdır.
  • Baharat, kürdan, tuz, kaşık, çatal, bıçak, bardak vb. malzemelerin tek kullanımlık olacak şekilde sunulması sağlanmalıdır.
  • Yemekhane görevlileri kişisel hijyen kurallarına uygun davranmalı ve maske takmalıdır.
  • Masada yeme ve içme dışında maske takılmalıdır.

Kütüphanelerde Ortam Düzenlenmesi, Temizlenmesi, Dezenfeksiyonu, Havalandırılması

  • Kütüphanelerin her gün düzenli olarak temizliği yapılmalıdır. Sık kullanılan alan ve malzemeler daha sık temizlenmelidir.
  • Kütüphanelerin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon ahizeleri, masa yüzeyleri, bilgisayar malzemeleri) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılmalıdır.
  • Klor bileşiklerinin uygun olmadığı bilgisayar klavyeleri, telefon ve diğer cihaz yüzeyleri %70’lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
  • Kütüphane kullanıcıları ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik alkol ile temizlenmelidir.
  • Temizlik bezleri kullanım alanına göre ayrılmalı ve her kullanım sonrası uygun şekilde temizlenmelidir. Yıkanabilen, tekrar kullanılan temizlik malzemelerinin 60 C’de yıkanması önerilir.
  • Tuvaletlere el yıkama ve maske kullanımı ile ilgili afişler asılmalıdır.
  • Hepafilitreli hava akımı ile çalışan el kurutma cihazları dışında el kurutma cihazları kullanılmamalıdır.
  • Tuvaletlerde sıvı sabun bulundurulmalı ve devamlılığı sağlanmalıdır. Antiseptik içeren sabuna gerek yoktur.
  • Tuvaletlerdeki su ve sabunlar mümkünse fotoselli olmalıdır.
  • Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır. Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp çöp kutusuna atmalı, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalıdır.
  • Merkezi havalandırma sistemleri bulunan kütüphanelerin havalandırması temiz hava sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır. Klimalar ve vantilatör kullanılmamalıdır.
  • Kütüphaneler sık sık havalandırılmalıdır.

(Sağlık Bakanlığı, 10.09.2020)

Site içeriklerimiz sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*