Kovid-19 rehberi değişti, önlemler sıkılaştırıldı

Sağlık Bakanlığı’nın Kovid-19 (Covid-19, koronavirüs) rehberi güncellendi. Bu yazımda önemli değişiklikleri özetlemeye çalışacağım.

 28.05.2021 tarihinde güncellenen rehberin tam adı Temaslı Takibi, Salgın Yönetimi, Evde Hasta İzlemi ve Filyasyon.

Aşağıda görüleceği üzere, bu değişikliklerin bazıları işyerlerindeki önlemleri güncellemeyi, bazıları ise doğabilecek yeni sorunlar için önlemler almayı dayatıyor.

Ancak, yapılan değişiklikleri özetlemeye geçmeden önce, rehberin neden değiştirildiğine dair Bakanlıkça yapılan açıklamayı paylaşmak istiyorum.

Rehber değişikliğinin gerekçesi

COVID-19 Pandemisinin uzaması ile birlikte, özellikle geçtiğimiz yılın son çeyreğinden itibaren dünyanın farklı bölgelerinde virüsün bazı özelliklerinde değişikliklere neden olan farklı mutasyonların birikimi sonucu çeşitli varyantlar ortaya çıkmıştır. Aralık 2020 tarihinden itibaren DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) bazı varyantların özellikle izlenmesini ve verilerin paylaşılmasını önermektedir. DSÖ, ECDC (Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi) gibi kuruluşların hazırladıkları rehberlerde varyantlar kaygı veren, gözetim altına alınması gereken ve izlenmesi gerekenler şeklinde tanımlanmaktadır. Bu gelişmelerle birlikte bakanlığımızca da mevcut ve yeni ortaya çıkabilecek farklı varyantlara yönelik farklı süreçler uygulamaya konmuştur.

Varyantların bazılarının daha hızlı bulaştığı, daha ağır bir klinik seyirle, hastaneye yatış gereksinimi ve ölüm hızlarında artışla bağlantılı olduğu bilinmektedir. Ayrıca bazı varyantların gerek geçirilmiş doğal enfeksiyonlar ya da aşılama sonucu edinilmiş antikorlardan daha az etkilendikleri de belirlenmiştir.

Ülkemizde yapılan tarama ve genom analizleri sayesinde B.1.1.7 (İngiltere) varyantının tespit edilme yüzdesinin %90’ı aşarak hızla baskın köken haline geldiği, özellikle antikorlardan daha az etkilendikleri bilinen B.1.351 ve P.1 (G. Afrika ve Brezilya) gibi varyantların ülkemize girmiş olmakla birlikte halen düşük oranlarda oldukları anlaşılmaktadır. B.1.1.7 varyantı dışındaki varyantların ve yeni ortaya çıkabilecek kritik varyantların yayılımının engellenmesi hala kritik önem taşımaktadır.

Varyant virüslerin yayılımın önüne geçilebilmesi, epideminin kontrol altına almada varyantlardan dolayı fazladan sorunlar yaşanmaması (reenfeksiyonlar, aşı başarısızlıkları gibi) ve sahada yapılmakta olan uygulamada bütünlük sağlanması amacı ile izolasyon ve karantina süreleri ile birlikte kişiler arası mesafe ve temas sürelerinde düzenleme yapılması ihtiyacı doğmuştur.

Karantina süresi

 Kovid-19 hastasına temas eden kişilerin karantina ve/veya kendini gözlemle geçirmesi gereken süre 14 gün yapıldı. Bu süre salgının başında 14 gündü; sonra 10 güne düşürülmüştü; şimdi yeniden 14 güne çıkarıldı.

Evde ya da hastanede tedavi gören hastaların karantina süreleri arttırıldı. Hastalığın şiddeti ve tipine göre, en az 14, en fazla 28 gün oldu.

Karantinayı erken sonlandırma

Tedavi ya da riskli temas nedeniyle karantina altında olanlardan, belirtileri iyi durumda olanların karantina sürelerini kısaltmak, PCR testi ile yine mümkün olabilecek. Ancak, karantinayı erken sonlandırmayla ilgili ayrıntılar değişti. Çok teknik konular olduğu için, burada ayrıntılarına girmiyorum.

Daha önce, riskli varyantlarda karantinalar PCR testi negatif olmadan sonlandırılmıyordu. Artık negatif PCR istenmeyecek, ancak varyant virüs taşıyanların karantinaları 14 günden önce sonlandırılamayacak.

Hastalığı geçirenlerin ya da aşılananların yeniden hastalanması

Kovid-19 hastalığını geçiren kişiler, geçirdikten sonraki 3 ay içinde bir Kovid-19 hastasına yakın temas etseler bile riskli kabul edilmiyor ve karantinaya alınmıyordu; artık alınacak. Diğer bir deyişle, hastalığı geçirmiş kişilerin 3 ay içinde yeniden hastalanabileceği kabul edilmiş oldu.

Bir önceki rehber değişikliğinde, 2. doz aşısının üzerinden 14 gün geçmiş olanların sonraki 3 ay içinde yeniden hastalanabileceği zaten kabul edilmişti. Şimdi buna hastalığı geçirenler de dâhil edildi.

Yani, varyantların doğal ya da aşıyla oluşan bağışıklıktan kaçabileceği kabul edilmiş oldu.

PCR test sonucunu bekleyen kişiler

PCR testi için numune alınan kişiler, sonuçlar çıkıncaya kadar, yani numune verdikten sonraki 4. saatten itibaren Hayat Eve Sığar uygulamasında 20 saat süre ile riskli olarak gösterilecek.

Mesafe, süre ve havalandırma

Daha önce maskesiz ya da maskeyi ağzı ve burnu kapatacak şekilde takmayarak, Kovid-19 hastasıyla 1 metreden daha yakın mesafede tek seferde 15 dakikadan uzun süreyle yüz yüze kalan, konuşan kişiler karantinaya alınıyordu. Yeni düzenleme ile, aynı maske koşulları altında, Kovid-19 hastasıyla 2 metreden daha yakın mesafede, tek seferde 10 dakikadan daha uzun süreyle yüz yüze kalan, konuşan kişiler karantinaya alınacak.

Daha önce, maskesiz ya da maskeyi ağzı ve burnu kapatacak şekilde takmayarak, Kovid-19 hastasıyla aynı kapalı ortamda 1 metreden uzak 15 dakikadan kısa süre bulunmuş kişiler karantinaya alınmıyor; hayatına devam ederek kendisini belirtiler açısından gözlemesi isteniyordu. Yeni düzenleme ile, aynı maske koşulları altında, Kovid-19 hastasıyla aynı kapalı ortamda 2 metreden uzak, 10 dakikadan kısa süre bulunmuş maskesiz kişiler karantinaya alınmayacak.

Yukarıdaki iki değişiklikten anlaşılacağı üzere, korunmasız bir biçimde bir arada bulunulabilecek süre kısaldı, mesafe uzadı.

Daha önce Kovid-19 hastasıyla, maskesiz ya da maskeyi ağzı ve burnu kapatacak şekilde takmayarak, aynı kapalı ortamda (hastane veya banka bekleme salonları, tapu, vergi dairesi, belediye gibi resmi kurumlarda bekleyenler, otobüs, servis vb. ulaşım araçları) bulunan kişiler karantinaya alınıyordu. Yeni düzenleme ile, uygun şekilde maske kullansa bile, Kovid-19 hastasıyla, iyi havalandırılmayan ve bulaşma açısından yüksek riskli olarak değerlendirilen kapalı ortamlarda 10 dakikadan fazla kalan kişiler karantinaya alınacak.

Bu değişiklikten anlaşılacağı üzere, havalandırma kötüyse, doğru maske kullanımı olsa bile, 10 dakikadan fazla bir arada kalmak virüsü kapmak için yeterli kabul edildi.

Daha önce, Kovid-19 hastasıyla aynı kapalı ortamda 15 dakikadan uzun süre ile ağzı ve burnu kapatacak şekilde maske takarak bulunmuş kişiler karantinaya alınmıyor; hayatına devam ederek kendisini belirtiler açısından gözlemesi isteniyordu. Yeni düzenleme ile, aynı maske koşulları altında, Kovid-19 hastasıyla iyi havalandırılan aynı kapalı ortamda bulunmuş kişiler karantinaya alınmayacak.

Bu değişiklikten anlaşılacağı üzere, havalandırma iyi ve doğru maske kullanımı varsa, ne kadar süre bir arada olunduğunun bir önemi kalmadı. Bu yüzden Kovid-19 salgını koşullarında iklimlendirme ve havalandırma önlemleri daha da kritik bir önem kazandı.

Aynı odada kalan kişiler

Daha önce Kovid-19 hastasıyla yurtta, otelde, şantiye yatakhanesinde vb. aynı odayı paylaşan kişiler, kuralına uygun maske taktıklarında yakın temaslı kabul edilmiyorlar ve karantinaya alınmıyorlardı. Yeni durumda, maske takmış olsalar bile karantinaya alınacaklar.

Sonuç yerine

Rehberdeki güncellemeler hem sosyal hem de iş yaşamı üzerinde önemli etkilerde bulunacaktır. Burada yalnızca kritik unsurlardaki değişiklikleri anlatmaya çalıştım. Ancak, rehber bir bütün ve burada yazmadığım teknik ayrıntıları barındırıyor. Bu yüzden, rehberin son hali işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının danışmanlığında, işyerlerine uygulanmalıdır.

Site içeriklerimiz sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*