İLO: Çalışmaktan kaçınmak için tehlikenin önlenemez olması gerekli değil

İLO (Uluslararası Çalışma Örgütü), Türkiye ile onaylanmış Sözleşme ve Tavsiye Kararlarının Uygulanmasına İlişkin Uzmanlar Komitesi 2022 Raporu’nu yayınladı.

Raporda Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nun kurulmamış olması ve bu konuda bilgi verilmemesi hakkında kaygılar dile getirildi; meslek hastalıkları ile ilgili ayrıntılı veriler talep edildi; İLO sözleşmelerinin yakın ve ciddi tehlikeye atıfta bulunduğunun ama tehlikenin önlenemezliğine atıfta bulunmadığının altı çizildi.

Raporun iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin bölümleri aşağıdadır:

Onaylanmış İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Sözleşmeleri’nin uygulanmasına ilişkin sorunlar hakkında kapsamlı bir görüş sağlamak amacıyla Komite, 115 (Radyasyondan Korunma), 119 (Makinaların Korunma Tertibatı ile Teçhizi), 127 (Azami Ağırlık), 155 (İSG), 161 (Sağlık Hizmetleri), 167 (İnşaat İşlerinde İSG), 176 (Madenlerde İSG) ve 187 (İSG Geliştirme Çerçevesi) sayılı Sözleşmeleri birlikte incelemenin uygun olduğunu değerlendirmektedir. Komite, 155 sayılı Sözleşme’nin uygulanması hakkında Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) tarafından 1 Eylül 2021 tarihinde sunulan gözlemleri ve Hükümet’in 19 Kasım 2021 tarihinde sunulan yanıtını kaydetmektedir. Komite ayrıca 115,119, 127, 155, 161, 167, 176, 187 sayılı Sözleşmeler hakkında Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) tarafından 8 Eylül 2021 tarihinde sunulan gözlemleri de kaydetmektedir.

COVİD-19 önlemleri

Komite, önceki talebine yanıt olarak, Hükümet’in raporunda, 14 kamu sağlığı uzmanından oluşan danışma kurulu tarafından işyerlerinde COVID-19 ile ilgili çalışmalar yürütüldüğünü beyan ettiğini kaydetmektedir. Buna uygun olarak, bilimsel danışma kurulunun görüşleri dikkate alınarak 24 farklı konu alanında 36 rehber ve belge hazırlanmıştır. Hükümet ayrıca, İSG konusunda bilgilendirme ve rehberlik materyalleri hazırlamak ve ekonominin çeşitli sektörlerinde İSG sistemi hakkında farkındalığı artırmak için Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen faaliyetleri sıralamaktadır. Komite, Hükümet’e göre, COVID-19 ile ilgili bildirim ve şikayetlerin üzerine, 2020 ve 2021 yıllarında Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından toplam 4.630 işyerinin incelemeye alındığını kaydetmektedir. Buna ek olarak, 2021 yılının Ocak ve Nisan ayları arasında, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından 2.773 planlı ve 723 plansız İSG teftişi gerçekleştirilmiştir. Komite, önceki talebini ele alan bu bilgileri kaydetmektedir.

187 sayılı Sözleşme’nin 2, 3, 4(3)(a) ve 5nci Maddeleri, 155 sayılı Sözleşme’nin 4, 7 ve 8nci Maddeleri, 115 sayılı Sözleşme’nin 1nci Maddesi, 119 sayılı Sözleşme’nin 16ncı Maddesi, 127 sayılı Sözleşme’nin 8nci Maddesi, 161 sayılı Sözleşme’nin 2 ve 4ncü Maddeleri, 167 sayılı Sözleşme’nin 3ncü Maddesi ve 176 sayılı Sözleşme’nin 3ncü Maddesi. En yüksek temsil oranına sahip işveren ve işçi örgütleri ve ulusal üçlü danışma kuruluna danışarak, İSG’nin sürekli iyileştirilmesi. Ulusal İSG politikası ve programı.

Komite önceki yorumunda, Hükümet’in Ulusal İSG Politikası ve Ulusal Eylem Planı 2014-18’in gözden geçirilmesine, yeni İSG politikası ve programının hazırlanması ve kabul edilmesine, ve en yüksek temsil düzeyine sahip işveren ve işçi örgütleriyle yapılan istişarelere ilişkin bilgi sunmasını talep etmiştir. Komite, önceki yorumlarına yanıt olarak, Hükümet’in Ulusal Eylem Planı 2014-18’de belirlenen yedi hedefin her birine yönelik yıllık performans göstergeleri çerçevesinde gerçekleştirilen faaliyetler hakkında bilgi sunduğunu kaydetmektedir. Komite, Hükümet’in, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nu 21nci Maddesinde yapılan ve 2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kabul edilen değişikliği takiben, Ulusal İSG Konseyi’nin İSG Kanun metninden çıkarıldığı ve bu kanunda geçen “İSG Konseyi” ifadelerinin “Cumhurbaşkanlığı’na bağlı kurul veya makam” ile değiştirildiği yönündeki beyanını da kaydetmektedir. KESK, gözlemlerinde, Konsey’in 2018 yılından beri toplanmadığını yinelemektedir. Hükümet, yayınladığı raporda ve KESK’in gözlemlerine verdiği yanıtta, Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nun Sosyal Politikalar Kurulu tarafından yönlendirileceğini ve Cumhurbaşkanlığı ile Kurul başkanlığının oluşturulmasına ilişkin düzenli toplantı ve istişarelerin sürdüğünü belirtmektedir. Komite, Kurul’un henüz kurulmamış olmasını ve Hükümet’in, kurulun oluşumu ve İSG ile ilgili görevlerine ilişkin bilgi vermemesini kaygıyla kaydetmektedir. Komite ayrıca, Hükümet’in, On Birinci Kalkınma Planı’nın (2019-23) içeriğine ve İSG alanında yürütülen hizmetlerin kalitesini ve verimliliğini artırma hedefine atıfta bulunduğunu kaydetmektedir. Komite, TİSK’e göre, Kalkınma Planı’nda eğitim ve seminerler, iş ekipmanının İSG standartlarına uygunluğuna yönelik çalışmalar, ve mesleki standartlar ve yeterliliklerin geliştirilmesi gibi, İSG alanında çeşitli önlemlerin uygulanmasının öngörüldüğünü de kaydetmektedir. Bununla birlikte, Komite, Hükümet’in Ulusal İSG Politikası ve Ulusal Eylem Planı 2014-2018’in gözden geçirilmesine ve yeni politika ve programın kabul edilmesinde kaydedilen ilerlemelere ilişkin bilgi vermediğini kaydetmektedir. Komite, Hükümet’in, Kurul’da işçi ve işveren örgütlerinin temsilcilerinin yer alıp almayacağına yönelik beyan başta olmak üzere, Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Ulusal İSG Kurulu’nun kurulması, görevleri ve oluşumu hakkında ayrıntılı bilgi sunmasını talep etmektedir. Komite, Hükümet’in, performans göstergeleri bakımından kaydedilen ilerlemenin değerlendirilmesi dahil olmak üzere Ulusal İSG Politikası ve Eylem Planı 2014-18’in gözden geçirilmesine ilişkin bilgi sunmasını bir kez daha talep etmektedir. Komite ayrıca, Hükümet’in, müteakip dönem için yeni İSG politikası ve programının hazırlanması ve kabul edilmesi hakkında bilgi sağlamasını talep etmektedir. Komite, Hükümet’in, en yüksek temsil düzeyine sahip işveren ve işçi örgütleriyle bu konuda yapılan istişareler hakkında bilgi vermesini bir kez daha talep etmektedir.

187 sayılı Sözleşme’nin 2 ve 3ncü Maddeleri ve 155 sayılı Sözleşme’nin 4ncü Maddesi. Ulusal İSG politikasının hedefi olarak önleme.

Komite, Hükümet’in, özellikle inşaat, madencilik ve tarım sektörlerinde eğitimler, seminerler, projeler, broşür ve rehberlerin yayınlanması gibi, İSG alanında önleme faaliyetlerine ilişkin sunduğu bilgileri kaydetmektedir. Komite ayrıca, Hükümet’in, iş kazalarını inceleyecek, önleme odaklı çalışmalar yürütecek ve gerekli koruma önlemlerinin önceden alınmasını sağlayacak iş kazaları araştırma merkezinin kurulmasına yönelik plana ilişkin sunduğu bilgileri kaydetmektedir. Komite Hükümet’in sunduğu, 2015-19 döneminde işyeri kazaları, ölümlü iş kazaları ve iş hastalıklarının sektörlere göre sayılarını ve iş hastalıklarının yaşa ve cinsiyete göre dağılımını içeren ayrıntılı istatistikleri memnuniyetle karşılamaktadır. Buna ek olarak, Hükümet, 2019 ve 2020 yılları için, nedenlerine, ekonomik faaliyete ve cinsiyete göre iş kazalarının sayısı hakkında bilgi sunmaktadır. Komite, Hükümet’in verdiği rakamlara göre, inşaat, madencilik ve tarım sektörlerinde gerçekleşen iş kazalarının sayısının 2015 ve 2018 yılları arasında yükselme eğilimi gösterdiğini ancak 2019 yılında azaldığını kaydetmektedir. Komite, en sık görülen kaza nedenlerinin düşmeler ve makine kullanımından kaynaklanan nedenler olduğunu kaydetmektedir. Yukarıda söz edildiği gibi, ulusal İSG politikası ve planı çerçevesinde, Komite, Hükümet’in, en yüksek temsil düzeyine sahip işveren ve işçi örgütlerine danışarak, mesleki risk ve tehlikelerin değerlendirilmesi; mesleki risk veya tehlikelerle kaynağında mücadele edilmesi; ve bilgilendirme, danışma ve eğitimi içeren ulusal, önleyici iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi gibi temel ilkeleri teşvik etmek için atılan adımlar ve elde edilen sonuçlar hakkında bilgi sağlamayı sürdürmesini talep etmektedir. Komite ayrıca Hükümet’in, tüm sektörlerde ve işyerlerinde gerçekleşen, ölümlü kazalar da dahil olmak üzere, iş kazalarının sayısına ilişkin ayrıntılı bilgi sunmaya devam etmesini talep etmektedir. Komite, Hükümet’in sektöre, yaş grubuna, cinsiyete ve meslek hastalığının türüne göre ayrıştırılmış verileri de içerecek biçimde, meslek hastalıklarına ilişkin bilgi sunmasını da talep etmektedir.

155 sayılı Sözleşme’nin 13 ve 19(f) Maddeleri, 167 sayılı Sözleşme’nin 12(1) Maddesi ve 176 sayılı Sözleşme’nin 13(1)(e) Maddesi. İşçilerin kendilerini tehlikeden kurtarma hakkı.

Komite önceki yorumunda, ulusal mevzuatta veya düzenlemelerde, işçilerin güvenlikleri veya sağlıkları açısından yakın ve ciddi tehlike olduğunu düşünmek için geçerli nedenleri olması durumunda (veya maden işçilerinin durumunda, makul gerekçelere dayanarak, ciddi tehlike oluşturduğu izlenimi veren koşullar ortaya çıktığında) kendilerini tehlikeden kurtarma hakkına sahip olmasının sağlanması konusunda Hükümet’in gereken önlemleri almasını talep etmiştir. Komite, Hükümet’in, 2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kabul edilen İSG Kanunu’nun 13(3)ncü Maddesinde, işçilerin, söz konusu tehlike ciddi, yakın ve önlenemez ise İSG Kanunu’nun 13(1)nci Maddesinde öngörülen izin sürecinden geçmeksizin işyerlerini terk edebilmesinin öngörüldüğünü teyit ettiğini kaydetmektedir. Komite, 155 sayılı Sözleşme’nin 13ncü Maddesi, 167 sayılı Sözleşme’nin 12(1) Maddesi ve 176 sayılı Sözleşme’nin 13(1)(e) Maddesinin “önlenemez” tehlikelere atıfta bulunmadığını ve işçilerin, yakın ve ciddi tehlike olduğunu düşünmek için geçerli nedene veya makul gerekçeye sahip olduğu durumları içerdiğini hatırlatmaktadır. Dolayısıyla Komite, Hükümet’i, ulusal mevzuatta veya düzenlemelerde, işçilerin güvenlikleri veya sağlıkları açısından yakın ve ciddi tehlike olduğunu düşünmek için geçerli nedenleri olması durumunda (veya maden işçilerinin durumunda, makul gerekçelere dayanarak, ciddi tehlike oluşturduğu izlenimini veren koşullar ortaya çıktığında) kendilerini tehlikeden kurtarma hakkına sahip olmasını sağlayarak 155 sayılı Sözleşme’nin 13 ve 19(f) Maddeleri, 167 sayılı Sözleşme’nin 12(1) Maddesi ve 176 sayılı Sözleşme’nin 13(1)(e) Maddesini tam olarak yürürlüğe koymak için gereken önlemleri almaya teşvik etmektedir.

Site içeriklerimiz sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*